Μια νέα μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ) καταγράφει ότι, παρά την ανάκαμψη της τελευταίας δεκαετίας, το πραγματικό εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τα επίπεδα πριν από την οικονομική κρίση. Συγκεκριμένα, το 2024 το πραγματικό εισόδημα βρίσκεται 15% κάτω από το 2009 και 5% χαμηλότερα από το 2004.

Η ανάλυση, με τίτλο «Πού βρίσκεται το εισόδημα του ελληνικού νοικοκυριού σήμερα σε σχέση με την αρχή της κρίσης το 2009», υπογράφεται από τους Νίκο Ρώμπαπα και Κωνσταντίνο Σαραβάκο και εξετάζει την πορεία του διαθέσιμου εισοδήματος την περίοδο 2004–2024 σε Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρο και Πορτογαλία. Η Ελλάδα –και οριακά η Ιταλία– αποτελεί μία από τις λίγες χώρες της κρίσης που δεν έχουν επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα πραγματικού εισοδήματος.

Τα βασικά ευρήματα της μελέτης

● 2004–2024: Η Ελλάδα και η Ιταλία είναι οι μοναδικές από τις έξι υπό εξέταση χώρες που δεν έχουν επανέλθει στα επίπεδα του 2009.
Την ίδια περίοδο η ΕΕ-27 καταγράφει αύξηση πραγματικού εισοδήματος 22%, ενώ η Ελλάδα εμφανίζει μείωση 5%.

● 2024 σε σχέση με 2009: Το πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα παραμένει κατά 15% χαμηλότερο.

● 2012–2024: Καταγράφεται άνοδος 22,7% στην Ελλάδα, υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ-27.

● 2015–2024: Η Ελλάδα σημειώνει μια από τις υψηλότερες αυξήσεις μεταξύ των χωρών της κρίσης, με +23,5%.

● 2019–2024: Η χώρα εμφανίζει τη μεγαλύτερη άνοδο εισοδήματος (+14,3%) σε σχέση με όλες τις χώρες που εξετάζονται.

● Η έντονη άνοδος μετά το 2015 αποδίδεται, μεταξύ άλλων, και στη μεγάλη συρρίκνωση εισοδημάτων κατά την περίοδο 2010–2013, όταν το πραγματικό εισόδημα είχε μειωθεί κατά 34%.

Πώς κινήθηκαν οι άλλες χώρες της κρίσης σε σχέση με το 2009

• Ιρλανδία: +21%

• Πορτογαλία: +16%

• Κύπρος: +14%

• Ισπανία: +6,5%

• Ιταλία: –0,7%

• Ελλάδα: –15%

Η σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση, με το πραγματικό εισόδημα να μην έχει ανακτήσει τις απώλειες της πρώτης περιόδου της κρίσης.

Η διάσταση της παραγωγικότητας

Στη μελέτη επισημαίνεται ότι η αύξηση των εισοδημάτων στο μέλλον συνδέεται στενά με τη βελτίωση της παραγωγικότητας της εργασίας. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα του Εθνικού Συμβουλίου Παραγωγικότητας (ΕΣΥΠ) και του ΚΕΠΕ αναδεικνύουν την παραγωγικότητα ως κρίσιμο παράγοντα για την οικονομική σύγκλιση και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Το δεύτερο μέρος της έρευνας του ΚΕΦίΜ θα εστιάσει ειδικότερα σε αυτή τη διάσταση.

Δήλωση του Προέδρου του ΚΕΦίΜ, Νίκου Ρώμπαπα

Ο κ. Ρώμπαπας σημειώνει ότι, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη ανακτήσει την «τεράστια απώλεια εισοδήματος» της περιόδου 2010–2013. Όπως τονίζει, η οικονομική σύγκλιση απαιτεί «διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, δυναμική ανάπτυξη και σταθερές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη δημιουργία πλούτου για όλους τους πολίτες».

Δείτε τη μελέτη ή κατεβάστε την από εδώ

Σχόλιο The Record

Η νέα μελέτη του ΚΕΦίΜ δεν αποκαλύπτει απλώς αριθμούς∙ επιβεβαιώνει μια πραγματικότητα που διαμορφώνει εδώ και δεκαπέντε χρόνια την καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα παραμένει ουσιαστικά η μόνη χώρα της κρίσης που δεν έχει κατορθώσει να επανέλθει στο πραγματικό εισόδημα του 2009. Η σταθερή άνοδος από το 2015 και μετά είναι υπαρκτή και καταγεγραμμένη, όμως δεν αρκεί για να καλύψει το ιστορικό βάθος της απώλειας της περιόδου 2010–2013.

Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει μια βασική αλήθεια: ότι η σύγκλιση με την Ευρώπη δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς διατηρήσιμη παραγωγικότητα, χωρίς σταθερή ανάπτυξη, χωρίς πολιτικές που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και την προστιθέμενη αξία της ελληνικής οικονομίας. Οι αριθμοί δείχνουν πως υπάρχει δυναμική∙ το ζητούμενο είναι να μετουσιωθεί σε μακροχρόνιο αποτέλεσμα.

Η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να φέρει το βάρος μιας δεκαετούς προσαρμογής που σημάδεψε βαθιά τα εισοδήματα και την καθημερινότητα των πολιτών. Η πολιτική συζήτηση οφείλει να ξεφύγει από τις εντυπώσεις και να εστιάσει στη μεγάλη εικόνα: στο πώς η χώρα θα εξασφαλίσει σταθερούς, βιώσιμους δρόμους προς την πραγματική αύξηση του εισοδήματος και την πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Το The Record θα συνεχίσει να παρακολουθεί τις εξελίξεις με ψυχραιμία, ακρίβεια και καθαρή ματιά στα δεδομένα — εκεί όπου γράφεται η πραγματικότητα, πίσω από τους τίτλους.